هورمون

روش انجام تست:الکتروکمی لومینسانس

پرولاکتین یکی از مھمترین ھورمون ھای بدن است کھ لازم است با نظرپزشک در زمان خاصی ھم در خانم ھا و ھم در آقایان
مورد بررسی قرار گیرد. در ابتدا با این ماده و کارکرد آن در بدن آشنا شویم. پرولاکتین یک ھورمون مترشحه از ھیپوفیز است
که در سلامت جنسی افراد، تولید شیر در خانم ھا، تقویت سیستم ایمنی بدن و… نقش دارد. اگر ترشح این ماده از حالت طبیعی
بدن خارج شود علائمی در بدن رخ می دھد کھ پزشک با درخواست انجام آزمایش پرولاکتین و بررسی علت این علائم و ارتباط
آن با ھورمون پرولاکتین به بیمار کمک می نماید. ارزیابی تومورھای ھیپوفیز، آمنوره، گالاکتوره، ناباروری و ھیپوگنادیسم و
نظارت بر درمان تومورھای تولید کننده پرولاکتین از جملھ موارد درخواست پزشک براي انجام این تست است.

نوع نمونه:سرم

آماده سازی بیمار:به مدت 12 ساعت قبل از جمع آوری نمونه از مولتی ویتامین ھا یا مکمل ھای غذایی حاوی بیوتین
( که معمولا در مکمل ھا و مولتی ویتامین ھای مو، پوست و ناخن یافت می شود، استفاده نکنید. شب قبل از نمونه B)ویتامین
گیری فعالیت شدید بدنی نداشته باشید، دو ساعت بعد از بیدار شدن به آزمایشگاه مراجعه کنید و نیم ساعت قبل از نمونه گیري در
آزمایشگاه بنشینید.

ظرف جمع آوری نمونه:لوله لخته

حجم نمونه:یک میلی لیتر

رد نمونه:همولیز

اطلاعات پایداری نمونه:سرم در یخچال )ترجیحا( 7 روز و در حالت منجمد 90 روز پایدار است.

اطلاعات بالینی:پرولاکتین توسط غده ھیپوفیز قدامی ترشح و توسط ھیپوتالاموس کنترل می شود. ماده شیمیایی اصلی کنترل اطلاعات بالینی:
کننده ترشح پرولاکتین دوپامین است که ترشح پرولاکتین از ھیپوفیز را مھار می کند. پرولاکتین در پاسخ به ھورمون آزاد کننده
تیروتروپین و سایر عوامل از ھیپوفیز آزاد می شود.

پرولاکتین توسط غده ھیپوفیز قدامی ترشح و توسط ھیپوتالاموس کنترل می شود. ماده شیمیایی اصلی کنترل اطلاعات بالینی:
کننده ترشح پرولاکتین دوپامین است که ترشح پرولاکتین از ھیپوفیز را مھار می کند. پرولاکتین در پاسخ به ھورمون آزاد کننده
تیروتروپین و سایر عوامل از ھیپوفیز آزاد می شود.

 

ھیپرپرولاکتینمی شایع ترین اختلال غدد ھیپوتالاموس- ھیپوفیز است. علل پاتولوژیک ھیپرپرولاکتینمی عبارتند از آدنوم ھیپوفیز ترشح کننده پرولاکتین )پرولاکتینوما در زنان شایع تر از مردان است و تقریبا ً 40 درصد از تومورھای ھیپوفیز را تشکیل میدھد(، بیماری عملکردی و ارگانیک ھیپوتالاموس، کم کاری تیروئید اولیه، فشرده شدن ساقه ھیپوفیز، ضایعات دیواره قفسهسینه، نارسایی کلیه، بیماری تخمدان پلی کیستیک و تومورھای نابجا.

ھیپرپرولاکتینمی اغلب منجر به از دست دادن میل جنسی، گالاکتوره، الیگومنوره یا آمنوره، و ناباروری در زنان قبل ازیائسگی، از دست دادن میل جنسی، ناتوانی جنسی، ناباروری و ھیپوگنادیسم در مردان می شود. ھمچنین در زنان یائسه و پیشاز یائسگی و ھمچنین مردان نیز ممکن است باعث کاھش توده عضلانی و پوکی استخوان شود.

پرولاکتینومی به ندرت در دوران کودکی یا نوجوانی ظاھر می شود. در دختران، اختلال در عملکرد قاعدگی و گالاکتوره ممکن است دیده شود، در حالی که در پسران، تاخیر در رشد و بلوغ و ھیپوگنادیسم اغلب وجود دارد. گزینه ھای درمانی مانندبیماران بزرگسال است.

مقادیر مرجع:

مردان کمتراز18 سال: تعریف نشده است

مردان بیشتر یا مساوی 18 سال: 4 الی 15.2 نانوگرم در میلی لیتر

زنان کمتر از18 سال: تعریف نشده است

زنان بیشتر یا مساوی 18 سال: 4.8الی 26.3 نانوگرم در میلی لیتر

تفسیر:

به طور کلی، غلظت پرولاکتین سرم در بیماران مبتلا به پرولاکتینوما با اندازه تومور نسبت مستقیم دارد. در بیماران مبتلا به
ماکروآدنوم )قطر بیش از 10 میلی متر( معمولا ً غلظت سرمی پرولاکتین به بالای 250 نانوگرم در میلی لیتر می رسد و در
بیمارانی با غلظت بالای 500 نانوگرم در میلی لیتر، تشخیص ماکروپرولاکتینوما داده میشود.دربیماران با افزایش متوسط
غلظت پرولاکتین سرم نمی توان به وجود آدنوم ھیپوفیز تولید کننده پرولاکتین مطمئن بود.
در اکثر بیماران پس از شروع درمان دارویی پرولاکتینوما، سطح پرولاکتین باید به میزان قابل توجھی کاھش یابد. در 60 تا
80 درصد بیماران، باید به سطح نرمال برسد. در غیر این صورت ، ممکن است نشان دھنده تومورھای مقاوم به درمان ھای
معمول آگونیست دوپامین با اثر مرکزی باشد. با این حال، در برخی از بیماران با وجود ھیپرپرولاکتینمی ،اندازه تومور کاھش
می یابد. بیمارانی که در آنھا نه کاھش سطح پرولاکتین و نه کوچک شدن تومور مشاھده میشود ممکن است به اقدامات درمانی
بیشتری نیاز داشته باشند.
در بیمارانی که رابطه بین اندازه تومور ھیپوفیز و افزایش پرولاکتین اختلاف مشاھده می شود، باید آزمایش پرولاکتین سرم با
توجه به اثر ھوک با رقت سازی سریالی انجام شود.
برخی از داروھا می توانند باعث افزایش غلظت پرولاکتین شوند از جمله استروژن ھا، مسدود کننده ھای گیرنده دوپامین )مانند
فنوتیازین ھا(، آنتاگونیست ھای دوپامین )مانند متوکلوپرامید، دومپریدون(، آلفا متیل دوپا، سایمتیدین، مواد افیونی، داروھای ضد
فشار خون و سایر داروھای ضد افسردگی

لزوم سنجش ماکروپرولاکتین در نمونه ھای ھیپرپرولاکتینمی:

در بیماران مبتلا به ھیپرپرولاکتینمی بدون علامت، یا زمانی کھ تصویربرداری از ھیپوفیز نرمال ارزیابي می شود. ارزیابی
ماکروپرولاکتین )پرولاکتین متصل به ایمونوگلوبولین( پیشنھاد می شود.ماکروپرولاکتین مجموعه ای از پرولاکتین و IgG است
و به صورت یک کمپلکس آنتی ژن- اتو آنتی بادی عمل می کند. ماکروپرولاکتینمی وضعیتی است که در آن ماکروپرولاکتین،
فرم غالب پرولاکتین تام موجود در گردش خون را تشکیل می دھد. ماکروپرولاکتین در ھمه ی انواع روشھای سنجش که برای
تعیین غلظت سرمی پرولاکتین به کار می روند، تداخل ایجاد می کند.البته میزان این تداخل بسته به نوع کیت، متفاوت است. از
آنجایی که علائم ھیپرپرولاکتینمی، علائم شایع و غیر ویژه ای ھستند، گزارش کاذب بالا بودن پرولاکتین که در اثر تداخل
ماکروپرولاکتین رخ می دھد، می تواند در روند درمان بیماری، مشکلاتی را به دنبال داشتھ باشد. در واقع به دلیل خطای روش
سنجش پرولاکتین، ماکروپرولاکتینمی به غلط، ھیپرپرولاکتینمی تشخیص داده شده و در اثر مصرف دارو سطح پرولاکتین خون
فرد از حد طبیعی پایین تر می آید.

ھشدارھا:

اندازه گیری پرولاکتین سرم در دوران بارداری در بیماران مبتلا به پرولاکتینوما توصیه نمی شود. نتایج آزمایش در این دوره
غیرقابل تفسیر است.
دراساس روش کیت ھایی که از آنتی بادی ھا استفاده می کنند، امکان تداخل آنتی بادی ھای ضد حیوانی )آنتی بادی ھای
ھتروفیل( در نمونه بیمار وجود دارد. بیمارانی که به طور منظم در معرض حیوانات قرار گرفتھاند یا ایمونوتراپی یا روشھای
تشخیصی با استفاده از ایمونوگلوبولین ھا یا قطعات ایمونوگلوبولین دریافت کردهاند، ممکن است آنتیبادیھایی تولید کنند، )مانند
HAMA(، که در سنجش پرولاکتین تداخل ایجاد میکند. و ممکن است نتایج را به طور کاذب افزایش یا کاھش دھد.